Bezpieczeństwo systemów informatycznych jest kluczowe dla ochrony danych i zapewnienia ich prawidłowego funkcjonowania. W obliczu rosnących zagrożeń cybernetycznych konieczne jest stosowanie odpowiednich modeli bezpieczeństwa. Modele te określają zasady dostępu i operacji na danych, minimalizując ryzyko ich naruszenia. Każdy model skupia się na innym aspekcie ochrony informacji, takim jak poufność, integralność czy dostępność. W tym opracowaniu przedstawimy trzy podstawowe modele bezpieczeństwa: Bella-LaPaduli, Biba oraz Clarka-Wilsona.
Model Bella-LaPaduli
Model Bella-LaPaduli koncentruje się na zapewnieniu poufności poprzez trzy główne zasady:
- Prosta właściwość bezpieczeństwa („no read up”) – podmiot na niższym poziomie bezpieczeństwa nie może odczytać danych na wyższym poziomie.
- Właściwość bezpieczeństwa Star („brak zapisu”) – podmiot na wyższym poziomie bezpieczeństwa nie może zapisywać do obiektów na niższym poziomie.
- Właściwość Discretionary-Security – używa macierzy dostępu, aby określić uprawnienia odczytu i zapisu.
Przykładowa macierz dostępu:
| Temat | Obiekt A | Obiekt B |
|---|---|---|
| Temat 1 | Pisać | Dostęp wzbroniony |
| Temat 2 | Odczyt/Zapis | Czytać |
Podsumowując, model Bella-LaPaduli pozwala na zapisywanie poufnych informacji na wyższych poziomach oraz odczytywanie danych z niższych poziomów. Jego głównym ograniczeniem jest brak obsługi udostępniania plików.
Model Biba
Model Biba kładzie nacisk na integralność danych i opiera się na dwóch zasadach:
- Prosta właściwość integralności („brak odczytu”) – obiekt o wyższej integralności nie powinien odczytywać danych z obiektu o niższej integralności.
- Właściwość integralności gwiazdy („brak zapisu”) – obiekt o niższej integralności nie powinien zapisywać do obiektu o wyższej integralności.
Podsumowanie zasad modelu Biba można określić jako „odczytaj w górę, zapisz w dół”. Jest to odwrotność modelu Bella-LaPaduli, ponieważ jeden dotyczy poufności, a drugi integralności. Głównym ograniczeniem modelu Biba jest brak ochrony przed zagrożeniami wewnętrznymi.
Model Clarka-Wilsona
Model Clarka-Wilsona również koncentruje się na integralności i bazuje na czterech kluczowych elementach:
- Element danych ograniczonych (CDI) – dane, których integralność należy zachować.
- Nieograniczony element danych (UDI) – dane poza CDI, np. dane wprowadzane przez użytkownika.
- Procedury transformacji (TP) – zaprogramowane operacje, które zapewniają integralność CDI.
- Procedury weryfikacji integralności (IVP) – mechanizmy sprawdzające poprawność CDI.
Podsumowanie
Modele bezpieczeństwa pomagają w ochronie systemów informatycznych przed różnymi zagrożeniami. Model Bella-LaPaduli koncentruje się na poufności, model Biba na integralności, a model Clarka-Wilsona na zapewnieniu prawidłowej kontroli dostępu do danych. Każdy z tych modeli ma swoje ograniczenia i nie zapewnia pełnej ochrony w każdej sytuacji. W zależności od potrzeb danego systemu należy stosować odpowiednie mechanizmy bezpieczeństwa, często łącząc różne modele w celu zwiększenia skuteczności ochrony.
źródło: https://tryhackme.com/room/securityprinciples dostęp 21.02.2025

